Aktualności
Centrum
Projekty badawcze
Archiwum
Nauczanie
Wydarzenia
Kontakt


Projekty

W swoich badaniach naukowych IZS kieruje się praktycznym zapotrzebowaniem na wiedzę. Dzięki osadzeniu w pewnych ramach teoretycznych i metodycznych z tego zapotrzebowania wysnuwane są zagadnienia i projekty badawcze o zasięgu europejskim, ogólnokrajowym lub regionalnym

[Translate to Polnisch:] Skizze Haus, schwarz
[Translate to Polnisch:] Skizze vom Umbau des Hauses in schwarz mit roten Änderungen
[Translate to Polnisch:] Skizze von Haus in schwarz, Skitte der Gestaltung des Freiraums zwischen den Häusern in rot,

(źródło: Stadt Görlitz)

Miasto przyszłości na próbę – eksperyment w zakresie mieszkalnictwa i pracy na rzecz neutralnego klimatycznie Görlitz

Logo IÖR              IZS-Logo polnisch      LOG NSP

Görlitz, jako najbardziej wysunięte na wschód miasto w Niemczech, położone bezpośrednio przy granicy z Polską, znane jest przede wszystkim z dużych zasobów historycznych budynków, liczących około 4.000 pojedynczych zabytków. Miasto jest jednak również dotknięte zmianami demograficznymi i społeczno-gospodarczymi w regionie Łużyc. Ze względu na negatywny rozwój demograficzny jest ono - podobnie jak wiele innych peryferyjnych miast średniej wielkości - uzależnione od napływu mieszkańców w celu stabilizacji populacji w dłuższej perspektywie. Na tym tle miasto Görlitz stara się zachować i ożywić swoją historyczną tkankę budowlaną, zapewnić atrakcyjną infrastrukturę publiczną, zatrzymać pracowników i promować aktywną i zaangażowaną społeczność w interesie zrównoważonego rozwoju miasta.

Pożądana transformacja w kierunku  miasta neutralnego dla klimatu w 2030 r. wymaga również odpowiednich kompetencji oraz zrównoważonych sposobów życia i pracy. Projekt „Miasto przyszłości na próbę - eksperyment w zakresie mieszkalnictwa i pracy na rzecz neutralnego klimatycznie Görlitz” ma na celu zwrócenie uwagi na Görlitz jako miejsce zamieszkania i pracy, a jednocześnie określenie szans realizacji ukierunkowanego napływu w celu zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. Projekt wpisuje się w obecną inicjatywę „Europamiasto Görlitz / Zgorzelec 2030 - Miasto przyszłości”. Celem jest zdobycie wiedzy na temat wymagań w stosunku do lokalizacji i perspektyw pozyskania wykwalifikowanych pracowników. Co skłania ich do osiedlenia się w określonych miejscach, a konkretnie w Görlitz? A co może przeszkodzić im w przeniesieniu się do Görlitz czy też innego małego lub średniego miasta? Obecny projekt koncentruje się na zrównoważonych sposobach życia i pracy.

W ramach projektu potencjalnym nowym mieszkańcom umożliwia się trzymiesięczny bezpłatny pobyt w mieście, powiązany z naukowym pilotażem i monitoringiem. Uczestnicy wykorzystują swój pobyt, aby w ramach swojej pracy zarobowej skonfrontować się z kwestiami neutralności klimatycznej i zrównoważonego rozwoju miast oraz wnieść posiadaną wiedzę. Rozważane są w tym celu różne modele pracy: staże w firmach, gościnne pobyty naukowe, startupy i pobyty niezależnych artystów. Badania towarzyszące obejmują zarówno obserwację gości, jak i goszczącej ich społeczności miasta.

Projekt jest finansowany przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Budownictwa i Ojczyzny (BMI) / Federalny Instytut Badawczy Budownictwa, Miast i Planowania Przestrzennego (BBSR) w ramach „Narodowej polityki rozwoju miast”. Instytut Ekologicznego Rozwoju Przestrzennego im. Leibniza (IÖR), reprezentowany przez Interdyscyplinarne Centrum Transformacyjnej Rewitalizacji Miast (IZS) z siedzibą w Görlitz, realizuje projekt wspólnie z lokalnymi instytucjami partnerskimi.

strona internetowa: http://stadt-der-zukunft-auf-probe.ioer.eu/

Logo kommwohnen in Goerlitz                      Logo Stadt Görlitz                           Logo EGZ

Projekt Łużyce - Naukowe wsparcie i monitoring transformacji na Łużycach

Problematyka

W celu osiągnięcia celów polityki klimatycznej Niemcy zaplanowały zredukować swój udział w światowej emisji CO2. Dla Łużyc, będących regionem z wieloma dekadami doświadczeń w wydobyciu i przetwarzaniu węgla brunatnego, oznacza to zbliżające się zakończenie eksploatacji węgla brunatnego i produkcji z niego energii elektrycznej ze wszystkimi związanymi z tym zjawiskami towarzyszącymi. Tym samym region po raz kolejny stanie przed wyzwaniem przeprowadzenia głębokich społeczno-ekonomicznych, ekologicznych i kulturalnych przemian strukturalnych. Jednocześnie wynika z tego dla Łużyc oprócz licznych wyzwań również szansa kompleksowej transformacji w kierunku trwałych i zrównoważonych form życia i gospodarowania.

Cel | zagadnienia badawcze

Zadaniem projektu realizowanego z dofinansowaniem niemieckiego Ministerstwa Edukacji i Badań Naukowych (BMBF) jest naukowy monitoring procesu transformacji i wspieranie restrukturyzacji w kierunku zrównoważonego rozwoju regionalnego. Obejmuje to wsparcie procesu prac nad wizją rozwoju oraz merytoryczny wkład w skoordynowany, strategiczny rozwój ponad granicami administracyjnymi.

Celem projektu jest identyfikacja i wspieranie potencjału transformacji na Łużycach. Projekt wykorzystuje wieloletnie doświadczenia Instytutu Ekologicznego Rozwoju Przestrzennego (IÖR) w badaniach procesów transformacji ekologicznej i przemian strukturalnych w miastach oraz regionach górniczych lub regionach tradycyjny gałęzi przemysłu. Centralne zainteresowanie badawcze projektu wynika z pytania, jakie podstawy wzmocnienia rozproszonej, bardziej zróżnicowanej i atrakcyjnej struktury gospodarczej i społecznej oraz rozwoju w regionie, który trwale odpowiada wymogom środowiska, istnieją już dziś a jakie ścieżki rozwoju, eksperymentowania i wdrożeń wydają się możliwe. Dodatkowo ma być zbadane, na ile planistyczne strategie i wizje mogą wspierać proces transformacji. Oprócz istniejącej wiedzy i inicjatywy na miejscu wykorzystana ma być w tym procesie również zewnętrzna wiedza i doświadczenie przedstawicieli gospodarki i nauki, tak aby uwzględnione zostały zarówno perspektywa krajowa jak i międzynarodowa.

Z tego zasadniczego zainteresowania badawczego wynikają następujące pytania, będące wiodącymi zagadnieniami Projektu:

  • Na jakich ideach bądź wizjach może opierać się merytorycznie (ale w konsekwencji również społecznie i politycznie) proces transformacji nakierowany na trwały i zrównoważony rozwój?

  • W jaki sposób idee te (dyskursywnie/politycznie/proceduralnie itp.) mogą przyjąć wiodącą rolę w realizacji działań w trakcie przemian strukturalnych?

  • W jaki sposób takimi procesami rozwoju regionalnego można sterować politycznie i społecznie z perspektywy mechanizmów zarządzania (governance) i jak zmieniają się ewentualnie te mechanizmy sterowania w kontekście badanych wyzwań w regionie?

Podejście | metodologia

Podejście w ramach Projektu opiera się na głównym założeniu Instytutu IÖR, tzn. prowadzenia badań stosowanych na rzecz rozwoju regionu i transferowania pozyskanej wiedzy z powrotem do społecznej praktyki. Oznacza to branie pod uwagę istniejących w społeczności Łużyc sprzeczności i konfliktów w wyobrażeniach odnośnie przyszłego rozwoju regionu oraz świadome uwzględnienie i odwzorowanie tej regionalnej różnorodności w pracach badawczych. W odniesieniu do praktycznego programu badań oznacza to następujące kroki:

  • (1) Identyfikacja regionalnych/lokalnych innowacji, idei i strategii przyszłego rozwoju Łużyc

  • (2) Refleksja, testowanie, wzbogacenie tych idei z udziałem inicjatyw lokalnych i zewnętrznej wiedzy eksperckiej

  • (3) Wniesienie tych wniosków do politycznych gremiów decyzyjnych na szczeblu federalnym, krajów związkowych i samorządów lokalnych

Działania w ramach projektu początkowo koncentrowały się na identyfikacji regionalnych idei/pomysłów, wykorzystano w tym celu metody obserwacji podczas aktywnego udziału w wydarzeniach, badań ankietowych i wywiadów a także analizy informacji medialnych i dokumentów eksperckich. Celem było tu uzyskanie precyzyjnego obrazu istniejących koncepcji i układu aktywnych podmiotów. Empiryczne i koncepcyjne prace wstępne, służące doprecyzowaniu konstrukcji badań, modelu wyjaśnień oraz hipotez badawczych, zostały ukończone w roku 2019. Następny etap stanowi refleksja naukowa na ich temat oraz przetestowanie w studiach przypadków, czemu służą pogłębione badania oraz utworzenie ograniczonych tematycznie i przestrzennie pól testowych. Dodatkowo włączane są w miarę potrzeb grupy ekspertów, aby uwzględnić w pracach projektowych wykraczające poza Łużyce krajowe i międzynarodowe doświadczenia w zakresie procesów przemian strukturalnych. Jednocześnie z procesem badawczym wypracowywane wnioski wnoszone są do politycznych gremiów decyzyjnych.

Centralnym zadaniem projektu badawczego w 2019 roku było monitorowanie pracy nad studium kierunkowym – wizją, który prowadzony jest przez Warsztaty Przyszłości Łużyc (Zukunftswerkstatt Lausitz, ZWL) i ma do końca 2020 r. przygotować wizję rozwoju Łużyc. Naukowej analizie poddano strategie i procedury tworzenia wizji oraz zintegrowanego procesu udziału społeczeństwa, a rozpoznawalne potrzeby i wymagania wobec konstrukcji tego procesu zostały przedstawione jako materiał do dyskusji z podmiotami regionalnymi.

Stosunkowo złożone było również opracowanie propozycji struktury zarządzania dla regionu. Opracowanie propozycji zostało poprzedzone licznymi rozmowami z przedstawicielami krajów związkowych Saksonii i Brandenburgii oraz władzami samorządowymi. Propozycja została zweryfikowana w ramach podejścia projektowego opartego na stosowanym doradztwie naukowym dla polityki, intensywnie rozważone przez podmioty działające w praktyce na wszystkich zaangażowanych poziomach i zmodyfikowana zgodnie z częściowo zmienionymi uwarunkowaniami politycznymi.

W celu zintegrowania i połączenia w sieć zewnętrznej i regionalnej wiedzy eksperckiej w październiku 2019 r. odbyło się spotkanie sieciowe badaczy z zakresu nauk społecznych i kulturowych oraz kolokwium eksperckie. Podczas obu wydarzeń dyskutowane były podejścia badawcze do zmian strukturalnych, rolę tworzenia sieci kontaktów między nauką i praktyką oraz pytanie, jakie są oczekiwania wobec procesu tworzenia wizji dla Łużyc. Kolokwium posłużyło do zaprezentowania podejścia badawczego IÖR i omówienia go z naukowcami i praktykami z regionu. Debata na temat procesu regionalnych przemian strukturalnych została wzbogacona o dwa zewnętrzne wykłady wprowadzające (dr Lei Fünfschilling z Uniwersytetu w Lund, Szwecja oraz dr. Philippa Spätha z Uniwersytetu Albrechta i Ludwika we Fryburgu).

Na podstawie tych impulsów i propozycji zespół projektowy poszerzył główne działania o analizę obrazów przestrzennych, projekty regionalne i konkursy kooperacyjne przy tworzeniu wizji. Kolejnym aspektem jest analiza porównawcza roli wizji (przestrzennych studiów kierunkowych) w kształtowaniu procesów transformacji w europejskich regionach. Również w tym zadaniu cząstkowym w 2019 r. zakończono koncepcyjne prace wstępne.

Czas trwania projektu | finansowanie | kooperacja

Realizacja projektu przewidziana jest na okres od października 2018 do września 2022. Projekt finansowany jest ze środków federalnego ministerstwa edukacji i badań naukowych (BMBF) Niemiec. Działania projektowe realizowane będą w kooperacji z Warsztatami Przyszłości Łużyc (Zukunftswerkstatt Lausitz, ZWL) oraz Instytutem transformacyjnych badań zrównoważonego rozwoju (Institut für transformative Nachhaltigkeitsforschung, IASS) z Poczdamu, przy czym każdy partner, działając w ścisłym uzgodnieniu z pozostałymi partnerami, samodzielnie opracowuje koncepcję, realizuje i odpowiada za swoje prace projektowe.

Kontakt

prof. dr Robert Knippschild (r.knippschild[...]ioer.de)
dr Sebastian Heer (s.heer[...]ioer.de)
dr Antje Matern (a.matern[...]ioer.de)  

REVIVAL! - rewitalizacja historycznych miast na Dolnym Śląsku i w Saksonii

Sytuacja wyjściowa
Dla wschodniej Saksonii i południowo-zachodniej Polski charakterystyczne są liczne małe i średnie miasta o szczególnej wartości architektoniczno-kulturowej. Jednocześnie miasta te są szczególnie dotknięte zmianami demograficznymi i społeczno-ekonomicznymi. Nowe inwestycje budowlane powstają często na obrzeżach miast, podczas gdy historyczne śródmieścia coraz bardziej tracą swoje funkcje - mimo ogromnych sukcesów przy modernizacji infrastruktury i istniejących budynków. Pustostany budynków mieszkalnych i komercyjnych w centrum miast stanowią z jednej strony zagrożenie dla historycznej substancji budowlanej, a z drugiej strony prowadzą do utraty ważnych funkcji miast, które tradycyjnie spełnia śródmieście jako miejsce wydarzeń kulturalnych, handlu i spotkań. Wobec rosnącego znaczenia miękkich czynników lokalizacyjnych (np. wartość rekreacyjna, oferta kulturalna, wizerunek) dla decyzji o miejscu zamieszkania i lokalizacji przedsiębiorstw z obu czynników wynika dla tego terenu groźba utraty atrakcyjności i niekorzystne warunki lokalizacyjne. Szansą dla małych i średnich miast we wschodniej Saksonii i południowo-zachodniej Polsce jest jednak rosnące przeciążenie aglomeracji Wrocławia i Drezna (np. napięta sytuacja na rynkach mieszkaniowych, rosnące problemy środowiskowe i komunikacyjne) oraz związane z tym, znów aktualne zainteresowanie mniejszymi miastami. W szczególności historyczne małe i średnie miasta w obszarze wsparcia są dobrze wyposażone na potrzeby takiego renesansu ich znaczenia: z atrakcyjną substancją budowlaną i historycznymi kompaktowymi strukturami urbanistycznymi w centrum oferują one odpowiednie warunki ramowe dla budowlanej i społecznej rewitalizacji w czasach zintensyfikowanych procesów (re)urbanizacji w całej Europie.

Cel

Zwiedzanie miasta z przewodnikiem, widok na tablicę z informacjami na temat renowacji starego miasta w Görlitz
Zwiedzanie miasta Görlitz z partnerami projektu w grudniu 2018 r.
(Zdjęcie: IZS)

Miasta obszaru przygranicznego wykazują podobne potencjały i wyzwania w swym rozwoju historycznym, strukturze urbanistycznej, rozwoju demograficznym i społeczno-ekonomicznym, zasobach architektoniczno-kulturowych i turystycznych, ale także w słabości struktury gospodarczej i grożących stratach funkcjonalnych. Projekt „REVIVAL! - rewitalizacja historycznych miast na Dolnym Śląsku i w Saksonii" miał na celu stawienie czoła tym wyzwaniom i lepsze wykorzystanie szans rozwojowych małych i średnich miast poprzez zachowanie dziedzictwa kulturowego i wzmocnienie śródmieść. Pozwoli to na podniesienie atrakcyjności obszaru wsparcia dla obecnych mieszkańców, ludności napływowej, turystów oraz potencjalnych przedsiębiorców i specjalistów. Oprócz ożywienia i wzmocnienia centrów miast projekt realizował tym samym cele związane z rozwojem i ochroną dziedzictwa kulturowego oraz poprawą jakości życia na Dolnym Śląsku i w Saksonii.

Działania w ramach projektu
W każdym z łącznie dziesięciu miast partnerskich projektu po polskiej i niemieckiej stronie Nysy Łużyckiej został przeprowadzony dzień promocyjny "Żywe śródmieście", mający na celu ożywienie historycznego centrum, przyciągnięcie uwagi i wskazanie perspektyw rozwoju. Dziesięć pilotażowych działań, planowanych i realizowanych przez każde z miast indywidualnie oraz dopasowanych do ich specyficznych lokalnych potrzeb, służyło utrzymaniu, rozwojowi i lepszej dostępności dziedzictwa kulturowego, wzmocnieniu obecności tego dziedzictwa w świadomości społecznej i uczynienia atrakcyjnym dla turystów. Wystawa objazdowa zaprezentowała historię i obecny potencjał śródmieść oraz osiągnięte już sukcesy w rewitalizacji. Także po zakończeniu projektu można obejrzeć wystawę objazdową w przestrzeni wirtualnej, jako że w ramach interaktywnego filmu wideo z projektu umożliwiono zwiedzenie za pomocą aplikacji 3D nie tylko zabytkowych centrów miast partnerskich, lecz także wystawy. Również szkoła jesienna dla studentów dostarczyła nowych i kreatywnych pomysłów dla regionu.

Kwestie badawcze i metodyka
W projekcie „REVIVAL! - rewitalizacja historycznych miast na Dolnym Śląsku i w Saksonii“ wypróbowane zostały w praktyce założenia nakierowane na ożywienie historycznych śródmieść. Ponadto projekt zajmował się metodologicznym i teoretycznym rozwojem istniejących naukowych założeń badania jakości życia w położonych peryferyjnie historycznych małych i średnich miastach W tym kontekście naświetlono zwłaszcza znaczenie dziedzictwa kulturowego. W rezultacie powstała perspektywa alternatywnej metodyki zbierania danych dotyczących jakości życia w tego rodzaju miastach. We wszystkich dziesięciu miastach partnerskich przeprowadzono ponadto analizy aktualnego znaczenia dziedzictwa kulturowego dla jakości życia. Na podstawie tych danych sformułowano w końcu strategiczne rekomendacje, które mają przyczynić się do lepszego wykorzystania potencjału wynikającego z dziedzictwa kulturowego do podniesienia jakości życia. Obok dziesięciu strategii lokalnych opracowano także strategię regionalną dla całego obszaru wsparcia.

Logo interreg_Polska-Saksonia_ENProjekt o wartości 1 032 906 EUR otrzymał wsparcie w wysokości 85% z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach unijnego programu współpracy INTERREG Polska - Saksonia 2014-2020.

Opiekę nad projektem jako partner wiodący sprawował Instytut Ekologicznego Rozwoju Przestrzeni im.Leibniza (IÖR) [Leibniz-Institut für ökologische Raumentwicklung ] reprezentowany przez mieszczące się w Görlitz Interdyscyplinarne Centrum Transformacyjnej Rewitalizacji Miast (IZS) [Interdisziplinäres Zentrum für ökologischen und revitalisierenden Stadtumbau]. Do partnerów naukowych należeli poza tym Uniwersytet Techniczny w Dreźnie (IHI Zittau), również reprezentowany przez IZS Görlitz oraz województwo dolnośląskie reprezentowane przez Instytut Rozwoju Terytorialnego (IRT) we Wrocławiu.
Po stronie polskiej w projekcie uczestniczyły miasta i gminy Bolesławiec, Gryfów Śląski, Kamienna Góra, Lubawka (Chełmsko Śląskie), Lubomierz i Żary, a po stronie niemieckiej cztery miasta: Bautzen, Görlitz (reprezentowane przez Europastadt Görlitz/Zgorzelec GmbH), Reichenbach i Zittau.

grupa
Zdjęcie grupowe z partnerami (Zdjęcie: IZS)

Czas realizacji projektu: 10/2018 – 09/2020

Więcej informacji na polsko-niemieckiej stronie internetowej projektu: http://revival.ioer.eu/pl/

Miasto na próbę - mieszkanie i praca w Görlitz

https://izs-goerlitz.ioer.de/fileadmin/Bilder/projekte/IMG_0150.JPG
Zdjęcie: R. Knippschild, IÖR-Media

Miasto Görlitz oferuje dużą i zróżnicowaną przestrzeń do życia i pracy w umiarkowanych cenach, atrakcyjne otoczenie dzięki bogatej ofercie kulturalnej, historycznemu pejzażowi miejskiemu, istniejącym już sieciom przemysłu kreatywnego, międzynarodowemu środowisku ze względu na przygraniczne położenie i pozytywnemu wizerunkowi ("Görliwood", "Najpiękniejsze miasto Niemiec", "miasto europejskie"). Jednocześnie na Görlitz oddziałują skutki demograficznych i gospodarczych przemian strukturalnych, a miasto poszukuje długofalowej strategii stabilizacji i rewitalizacji, zwłaszcza w historycznym centrum miasta i w obszarze licznych nieużytków przemysłowych i gospodarczych.

Miasto Görlitz jest więc reprezentantem wyzwań stojących przed licznymi miastami średniej wielkości w Niemczech. Podczas gdy w ostatnich latach Görlitz doświadczyło ogromnej utraty ludności w wyniku głębokich procesów transformacyjnych, duże miasta i obszary metropolitalne cieszą się od połowy pierwszej dekady XXI wieku ogromną popularnością. Jednakże w ich przypadku widocznych staje się coraz więcej zjawisk związanych z zatłoczeniem, a mianowicie rosnąca liczba ludności prowadzi do narastających napięć na rynku nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych, a także do zwiększenia natężenia ruchu, a co za tym idzie skutków dla środowiska.

Celem projektu „Miasto na próbę - mieszkanie i praca w Görlitz" było przeanalizowanie sposobu wykorzystania i promowania potencjałów miasta średniej wielkości, a tym samym przeciwdziałanie skutkom emigracji, powstawania pustostanów i dalszej utraty znaczenia miast. Pojawiło się pytanie o potencjał rewitalizacji, zwłaszcza w peryferyjnych miastach średniej wielkości, lecz z korzystnymi, miękkimi czynnikami lokalizacji. W jakich warunkach z wymienionych tu tendencji rozwoju miast w Niemczech mógł wyniknąć renesans miast średnich? Jakie elementy mogłaby  zastosować narodowa polityka rozwoju miast w celu wzmocnienia i wykorzystania tego potencjału?

W ramach projektu, w mieście Görlitz, przez ograniczony czas oferowano bezpłatne mieszkanie oraz pracę na próbę. Projekt skupiał się na grupie osób, które nie były związanę z żadną lokalizacją, np. pracowali jako "wolni strzelcy" i ewent. działali w przemyśle kreatywnym, a których miasto Görlitz miało zachwycić jako miejsce do życia i pracy. Równolegle, projekt umożliwiał wzmocnienie już istniejących sieci przemysłu kreatywnego w mieście. Zainteresowane osoby z wyżej wymienionej grupy docelowej otrzymały bezpłatne mieszkanie na próbę i próbne miejsce pracy na okres czterech tygodni w celu kontynuowania pracy w charakterze freelancera. W ramach towarzyszących badań naukowych analizowane zostały życzenia i doświadczenia grupy docelowej pod kątem rekomendacji dotyczących przyszłego rozwoju miasta Görlitz.

Projekt sfinansowano w ramach „Narodowej polityki rozwoju miast“ przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Budownictwa i Ojczyzny (BMI) / Federalny Instytut Badań nad Budownictwem, Miastami i Przestrzenią (BBSR). Projekt był realizowany przez Instytut Ekologicznego Rozwoju Przestrzennego im. Leibniza (IÖR), reprezentowany przez Interdyscyplinarne Centrum Transformacyjnej Rewitalizacji Miast (IZS) w Görlitz, wspólnie z partnerami KommWohnen Service GmbH, Urzędem Rozwoju Miasta Görlitz oraz miejskimi inicjatywami KoLABORacja e. V., Kühlhaus e. V. oraz Wildwuchs e. V. Projekt wspierały inne lokalne inicjatywy i sieci.

       

Czas trwania projektu: 07/2018 – 12/2020

Transition towards urban sustainability through socially integrative cities in the EU and in China (TRANS-URBAN-EU-CHINA)

Problem
Jednym z największych wyzwań procesu urbanizacji w Chinach jest rozwój miast sprzyjających włączeniu społecznemu i zrównoważonemu rozwojowi. Rozwiązania europejskie oferują ważne elementy, jeśli chodzi o integrację społeczną, różnorodność kulturową i stabilność ekonomiczną. Jednak chińskie miasta potrzebują nowego podejścia, aby wdrażać, rozszerzać i przetłumaczyć te praktyki na swoim własnym gruncie. Może to również generować efekty uczenia się dla środowisk europejskich, które wpłyną na europejską agendę badawczą w dziedzinie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich.

Cel
Transfer wiedzy – pomoc decydentom politycznym, władzom miejskim, deweloperom, podmiotom usług publicznych i obywatelom w Chinach w rozwoju miast sprzyjających integracji społecznej w sposób zrównoważony pod względem ekologicznym i finansowym. Ponadto projekt wspiera podmioty miejskie w Europie w naukowej refleksji i ewentualnie w rewizji ich podejścia do zrównoważonej urbanizacji.

Zadanie [Work package] nr 3 "Planowanie przestrzenne i zarządzanie nieruchomościami", koordynowane przez IÖR, ma na celu wspieranie rewitalizacji obszarów miejskich i uzupełnianie założeń ekspansji miast oraz poprawę związanych z tym systemów i podejść do zarządzania gruntami. IÖR koncentruje się na kwestiach rewitalizacji obszarów miejskich sprzyjającej integracji społecznej.

Pytania badawcze
Celem podprojektu prowadzonego przez IÖR jest ustalenie, w jakim stopniu obecne podejście do planowania urbanistycznego i zarządzania gruntami jest w stanie promować odnowę chińskich miast sprzyjającą integracji społecznej oraz jakie rekomendacje można sformułować dla przyszłej odnowy miast.

Metodologia
Na bazie analizy porównawczej strategii politycznych i doświadczeń w zakresie odnowy miast w Europie i Chinach zostanie najpierw opracowana systematyczna baza wiedzy. Praktyczne przykłady z Europy i Chin zostaną przeanalizowane w odniesieniu do sposobów planowania wspierających odnowę miast sprzyjającą integracji społecznej. Zalecenia dotyczące zastosowania i adaptacji odpowiednich instrumentów zostaną przetestowane w „miejskich laboratoriach badawczych” [Urban Living Labs] w Chinach.

Rezultaty
Rezultatem jest systematyczne opracowanie stanu wiedzy na temat uwarunkowań, strategii i wyzwań związanych z odnową miast w Europie i Chinach. Ostatecznie opracowane zostaną zalecenia dotyczące planowania urbanistycznego i zarządzania gruntami w ramach odnowy miast w Chinach, ale także wnioski dla Europy w celu wsparcia transformacji w kierunku miast sprzyjających integracji społecznej. Wyniki zostaną opublikowane w publicznie dostępnych raportach, policy briefs, internetowym kompendium a także publikacji książkowej.

Kontakt
dr inż. Stefanie Rößler
Link do strony projektu
http://transurbaneuchina.eu

Współpraca
- Leibniz Institute of Ecological Urban and Regional Development (IOER) (Coordinator 01/2018-06/2019)
- Technische Universität Dresden (Dresden University of Technology, TUD) (Coordinator 07/2019-12/2020)
- Austrian Institute of Technology (AIT)
- China Academy of Urban Planning and Design (CAUPD); a sub-institute of the Ministry of Housing and Urban-Rural Development
- Chinese Academy of Sciences, Institute of Geographical Sciences and Natural Re-sources Research (CAS)
- Chinese Academy of Science and Technology for Development Ministry of Science and Technology (CASTED)
- China Center for Urban Development (CCUD)
- China Intelligent Urbanisation Co-Creation Centre for High Density Regions at Tongji University (CIUC)
- European city organization EUROCITIES (EUROCITIES)
- The Israeli Smart Cities Institute (ISCI)
- Institute of Studies for the Integration of Systems (ISINNOVA)
- Norwegian University of Science and Technology (NTNU)
- Politecnico di Torino (POLITO) and Università di Macerata (UNIMC)
- School of Architecture, Tsinghua University (TSINGHUA)

Okres realizacji

01/2018 - 12/2020

Finansowanie
Projekt jest dofinansowany z Europejskiego Programu Ramowego HORYZONT 2020 (Grant Agreement No. 770141)

StadtumMig - Od priorytetu rewitalizacyjnego do osiedla dla imigrantów? Nowe perspektywy dla peryferyjnych dużych osiedli mieszkaniowych; Projekt częściowy B: Planowanie i infrastruktura

Stadtumbau in Halle-Neustadt.jpg
Zdjęcie: S. Rößler

Problematyka
W ciągu ostatniego półtora dziesięciolecia prawie wszystkie wschodnioniemieckie gminy realizowały procesy rewitalizacji, w sensie dostosowania swoich zasobów mieszkaniowych i infrastrukturalnych do malejącej liczby ludności [Stadtumbau]. W ten sposób na obrzeżach wielu wschodnioniemieckich miast powstały osiedla, w których zasoby mieszkaniowe i infrastruktura zostały zredukowane, ale gdzie dalsze perspektywy rozwoju są niejasne. W związku z napływem uchodźców pojawiają się nowe perspektywy rozwoju tych osiedli mieszkalnych. W ostatnim czasie, w szczególności na przebudowanych osiedlach, odnotowano znaczny napływ osób, które uzyskały azyl lub osób objętych ochroną uzupełniającą. W rezultacie zarówno ogólna liczba mieszkańców, jak i odsetek migrantów w dotkniętych obszarach mieszkalnych rosną w stosunkowo krótkim okresie czasu. Stwarza to również nowe wymagania w zakresie zapewnienia lokali mieszkaniowych, infrastruktury i terenów otwartych, a także integracji i partycypacji nowych mieszkańców. Jednocześnie należy w rozwoju miast w większym stopniu uwzględniać aspekty ekologiczne, takie jak ochrona klimatu i dostosowanie do zmian klimatu, efektywne gospodarowanie zasobami, promowanie różnorodności biologicznej czy sprawiedliwość ekologiczna. Gminy, których to dotyczy, stoją przed wyzwaniem opracowania strategii i działań na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich dla tych osiedli.

Cel 
Projekt bada potencjał i problemy byłych obszarów rewitalizacji w okresie ich transformacji w osiedla imigracyjne. Celem jest zbadanie potencjału i przeszkód wynikających z tych procesów dla zrównoważonego rozwoju miast.

Projekt częściowy "Planowanie i infrastruktura", nad którym pracuje IÖR, analizuje uwarunkowania planowania urbanistycznego i planowania przestrzeni otwartej jak również sytuację zasobów mieszkaniowych, zasobów przestrzeni otwartej i infrastruktury w przedmiotowych dzielnicach w trzech miastach studium przypadku: Cottbus, Halle i Schwerinie. Na podstawie analizy sytuacji oraz wyników badań i konsultacji przeprowadzonych w pozostałych podprojektach należy ocenić potencjał adaptacyjny i opracować zalecenia dotyczące działań na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich zarówno w odniesieniu do wybranych przykładów jak i możliwe do przeniesienia na inne obszary.

Pytania badawcze 
Jaka jest perspektywa rozwoju dawnych osiedli rewitalizacji w kontekście zmieniającego się popytu? 

Jakie działania będą konieczne, aby dostosować zasoby mieszkaniowe, infrastrukturę i otwarte przestrzenie do zmienionego zapotrzebowania zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym oraz aby wspierać zrównoważony rozwój obszarów miejskich?

Metodologia
Analiza zasobów mieszkaniowych, terenów otwartych i infrastruktury opiera się na analizie danych statystycznych i geodanych, planów, dokumentów oraz na badaniach na miejscu. Analiza dokumentów i wywiady z ekspertami są wykorzystywane do analizy i oceny uwarunkowań planowania urbanistycznego i planowania przestrzeni otwartej. Ponadto do opracowywania zaleceń dotyczących działań wykorzystywane będą wyniki badań socjologicznych oraz formaty transferu wiedzy i konsultacji.

Oczekiwane rezultaty
Celem jest opracowanie uzasadnionych naukowo i nadających się do praktycznego zastosowania strategii integracji uchodźców na poziomie osiedli mieszkaniowych a także rekomendacji dotyczących działań na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich.

Dzięki refleksji nad ustaleniami podprojektu z podmiotami z praktyki na miejscu oraz opracowaniu konkretnych zaleceń dotyczących działań dla gmin i dzielnic rezultaty projektu zostaną udostępnione bezpośrednio praktyce planowania i mogą zostać włączone do dalszych miejskich dokumentów strategicznych i decyzji dotyczących planowania urbanistycznego.

Wnioski z podprojektu zostaną z jednej strony wprowadzone do międzynarodowej debaty naukowej na temat zrównoważonej transformacji (sustainability transition). Z drugiej strony, wpiszą się w niemiecką debatę na temat Stadtumbau (rewitalizacji obszarów miejskich) przedstawiając aktualne zagadnienia związane z rozwojem osiedli objętych rewitalizacją.

Okres realizacji
05/2019-04/2022

Kontakt
Dr.-Ing Stefanie Rößler
Phone +49 351 4679 268
S.Roessler[...]ioer.de 

Dr.-Ing Katja Friedrich
Phone +49 351 4679 297
K.Friedrich[...]ioer.de 

Finansowanie
Projekt „StadtumMig” jest finansowany przez Federalne Ministerstwo Edukacji i Badań Naukowych (BMBF).

https://izs-goerlitz.ioer.de/fileadmin/Bilder/logos/kombi-bmbf-FONA-d.png
    

Partnerzy

  • Leibniz-Institut für Raumbezogene Sozialforschung e. V. (IRS), Erkner (Lead);
  • Leibniz-Institut für ökologische Raumentwicklung e.V. (IÖR), Dresden;
  • Brandenburgische Beratungsgesellschaft für Stadterneuerung und Modernisierung mbH (B.B.S.M.), Potsdam;
  • Humboldt-Universität zu Berlin, Kultur-, Sozial- und Bildungswissenschaftliche Fakultät, Berliner Institut für empirische Integrations- und Migrationsforschung (BIM), Berlin;
  • Landeshauptstadt Schwerin, Fachdienst Stadtentwicklung und Wirtschaft, Schwerin